>
فرهنگ صحیح بازیهای ویدئویی
برخورد دنیای هنر و قوانین کپیرایت با صنعت گیم معمولاً نتایج پیشبینیناپذیری دارد و اتفاقات اخیر برای شرکت سوپرسل (Supercell) را میتوان یکی از همین موارد دانست. دادگاه فرانسه طی حکمی جنجالی اعلام کرد که طراحی یکی از هیروهای محبوب بازی براول استارز (Brawl Stars)، یعنی اسپراوت (Sprout)، از روی یک دستگاه تصفیه هوای واقعی کپی شده است. این موضوع نه تنها منجر به جریمههای مالی سنگین میشود، بلکه بازیکنان را در انتظار تغییرات ظاهری این شخصیت قرار میدهد که ما در موجوجم تأثیر آن را بر تجربه بصری کاربران بررسی میکنیم.

داستان این پرونده حقوقی به طراحی دستگاه تصفیه هوایی به نام آندریا (Andrea) بازمیگردد که توسط متیو لاهانور، طراح فرانسوی، در سال ۲۰۰۹ (۱۳۸۸) تجاری شده بود. دادگاه قضایی پاریس در دسامبر ۲۰۲۵ (آذر ۱۴۰۴) پس از بررسیهای دقیق به این نتیجه رسید که طراحی اسپراوت شباهتهای ساختاری زیادی با این محصول دارد. مواردی مانند بدنه کپسولی، گنبد شفاف و گرد، المانهای گیاهی در داخل دستگاه، ساختار فن و تقسیمبندی مشخص بین بخش بالایی و پایینی، همگی به عنوان شواهدی برای نقض حق مالکیت معنوی پذیرفته شدند.

نکته جالب در این پرونده، استدلال سوپرسل بود که سعی داشت با اشاره به وجود بازوها، چرخها و چهره در طراحی اسپراوت، تفاوتهای این هیرو با یک دستگاه تصفیه هوا را ثابت کند. اما از دیدگاه دادگاه، این جزئیات کوچک نتوانستند بر شباهتهای کلی و بنیادین غلبه کنند. حتی بدتر از آن، ارائه طرحهای اولیه و کانسپتهای ابتدایی اسپراوت توسط خود سوپرسل در جریان دادرسی، نتیجه را برعکس کرد. دادگاه مشاهده کرد که این شخصیت در مراحل اول توسعه ظاهر متفاوتی داشته و به مرور زمان تکامل یافته تا به شکلی شبیه به آندریا درآید. این موضوع باعث شد قضات به این نتیجه برسند که شباهتها اتفاقی نبوده و یک روند آگاهانه برای الگوبرداری صورت گرفته است.
پیامدهای مالی این تصمیم برای سوپرسل قابل توجه است. طبق حکم دادگاه، این شرکت باید مبلغ ۲۵۰ هزار یورو (حدود ۲۸۷ هزار و ۵۰۰ دلار) به عنوان غرامت خسارات اقتصادی و ۸۰ هزار یورو (حدود ۹۲ هزار دلار) بابت خسارات معنوی پرداخت کند. علاوه بر این، ۴۰ هزار یورو (حدود ۴۶ هزار دلار) نیز برای هزینههای قانونی تعیین شده است. اما فشار مالی به اینجا ختم نمیشود؛ سوپرسل موظف شده است گزارشهای مالی تایید شدهای از درآمد حاصل از اسپراوت و کالاهای مرتبط با آن در بازار فرانسه از آوریل ۲۰۲۰ (فروردین ۱۳۹۹) ارائه دهد. این یعنی احتمالاً مبلغ نهایی جریمه بر اساس درآمدهای واقعی، بسیار بیشتر از رقم فعلی خواهد بود.
در کنار جریمههای پولی، محدودیتهای عملیاتی سختگیرانهای نیز اعمال شده است. سوپرسل باید استفاده از مدل پیشفرض و تمامی اسکینهای اسپراوت را در خاک فرانسه متوقف کند. این ممنوعیت شامل محیط داخلی بازی، تبلیغات و هرگونه متریال تبلیغاتی دیگر میشود. برای تضمین اجرای این حکم، جریمه روزانه ۱ هزار یورویی برای هر روز تأخیر در اجرا تعیین شده است. حذف تدریجی برخی از تصاویر رسمی اسپراوت از شبکههای اجتماعی شرکت در روزهای اخیر، احتمالاً واکنش سریع سوپرسل به این فشارها بوده است.

پاسخ عملی سوپرسل به این بحران، ریدیزاین اسپراوت براول استارز در Brawl Stars است. گزارشها از منابعی مانند Chosen Network اشاره میکنند که طراحی فعلی این هیرو در آپدیت ۶۸ تغییر خواهد کرد. هرچند این تغییرات احتمالاً در جزئیات پچنوتهای آینده مشخص میشود، اما باید دید سوپرسل چگونه میتواند تعادلی بین رعایت قوانین کپیرایت و حفظ هویت بصری شخصیتی ایجاد کند که سالهاست بازیکنان به آن عادت کردهاند. ریدیزاین اسپراوت براول استارز در واقع یک ضرورت قانونی است، اما از دیدگاه توسعه، یک چالش است؛ چرا که هرگونه تغییر در ظاهر هیروها میتواند روی درک بازیکن از Hitbox یا المانهای بصری در میدان نبرد تأثیر بگذارد.
برای خرید جم براول استارز با امنیت کامل و شارژ سریع به موجوجم سر بزنید!
البته ممکن است برخی از بازیکنان این تغییرات را غیرضروری بدانند یا احساس کنند که تغییر ظاهر یک شخصیت محبوب، بخشی از خاطرات و تعلق آنها به بازی را از بین میبرد. این دیدگاه تردیدآمیز در جامعه گیمرها رایج است که معتقدند الهام گرفتن از اشیای دنیای واقعی در طراحیهای فانتزی نباید به این شکل سختگیرانه پیگیری شود. با این حال، وقتی صحبت از حقوق مالکیت معنوی در سطح بینالمللی باشد، شرکتهای بزرگی مثل سوپرسل نمیتوانند از پرداخت جریمه یا تغییر محتوا اجتناب کنند.
تجربه نشان داده است که تغییرات ظاهری اجباری معمولاً در ابتدا با واکنشهای منفی روبهرو میشوند، اما اگر ریدیزاین اسپراوت براول استارز با کیفیت بالایی انجام شود و بتواند ویژگیهای مثبت مدل قبلی را حفظ کند، به مرور مورد پذیرش قرار میگیرد. در واقع، این اتفاق میتواند فرصتی برای سوپرسل باشد تا نگاهی مدرنتر به طراحی این هیرو بیندازد و آن را از یک کپی ساده به یک اثر هنری مستقل تبدیل کند.
این پرونده نشان میدهد که حتی غولهای صنعت گیم نیز در برابر قوانین مالکیت معنوی آسیبپذیر هستند. برای گیمرهای ایرانی که هر روز تغییرات متا و آپدیتهای براول استارز را دنبال میکنند، ریدیزاین اسپراوت براول استارز صرفاً یک تغییر ظاهری نیست، بلکه یادآور این نکته است که جزئیترین تصمیمات در طراحی یک هیرو میتواند پیامدهای حقوقی گستردهای داشته باشد. به نظر ما در موجوجم، باید منتظر ماند و دید که آپدیت ۶۸ چه نسخهای از این شخصیت را به ما معرفی میکند و آیا این تغییرات، رضایت جامعه بازیکنان را جلب خواهد کرد یا خیر.
دادگاه فرانسه گفته طراحی این هیرو از روی یک دستگاه تصفیه هوا کپی شده. برای همین سوپرسل مجبور شده ظاهرش رو تغییر بده تا قانون رو دور نزنه.
احتمالاً این تغییرات توی آپدیت ۶۸ اعمال میشه. جزئیات بیشترش رو میتونیم توی پچنوتهای آینده ببینیم.
سوپرسل باید مبلغ زیادی بابت خسارات مالی و معنوی پرداخت کنه. همچنین استفاده از مدل و اسکینهای این هیرو توی فرانسه ممنوع شده.
این تغییرات ممکنه روی Hitbox یا المانهای بصری میدان نبرد اثر بذاره. هرچند هدف اصلی سوپرسل فقط رعایت قوانین کپیرایته.

روبلاکس (Roblox) در تاریخ ۱۴ جولای ۲۰۲۶ (۲۳ تیر ۱۴۰۵) از قابلیت جدیدی به نام فمیلی زون روبلاکس رونمایی کرد که هدف آن آموزش والدین و سرپرستان درباره نحوه عملکرد این پلتفرم است. این اقدام در زمانی صورت میگیرد که شکاف دیجیتالی میان نسلها بیش از هر زمان دیگری احساس میشود و والدین اغلب در درک دنیای بازیهای آنلاین فرزندانشان دچار مشکل هستند. ما در موجوجم این حرکت روبلاکس را تنها یک بهروزرسانی ساده نمیبینیم، بلکه تلاشی برای تغییر نگرش خانوادهها نسبت به محیطهای مجازی و تبدیل آنها از ناظران نگران به همراهان فعال است.
بیشتر بخوانید
تیم سازنده کلش رویال (Clash Royale) در تاریخ ۱۴ جولای ۲۰۲۶ (۲۳ تیر ۱۴۰۵) تغییرات جدیدی رو برای سیستم رنک معرفی کرد. این آپدیت تروفی رنک کلش رویال مستقیماً روی نحوه دسترسی بازیکنها به بخش رقابتی یا رنکد (Ranked) اثر میذاره و هدفش اینه که مسیر ورود به این مود برای تعداد بیشتری از کاربرها هموارتر بشه و فشار رو از روی بازیکنهای در حال پیشرفت بردارن.
بیشتر بخوانید
پابجی موبایل (PUBG Mobile) توی سالهای اخیر با همکاریهای عجیب و غریبش، گیمرا رو حسابی سورپرایز کرده؛ از اون همکاریهای نامفهوم با شرکتهای تولید چمدون گرفته تا حضور شخصیتهای محبوب انیمه ناروتو. اما این بار داستان متفاوته و قراره با یه همکاری لوکس و پرسرعت روبرو بشیم که هر کسی رو به هیجان میاره. ماشین فراری پابجی موبایل دوباره به مپ برگشته تا تجربهی رانندگی در میدان نبرد رو به یه سطح دیگه ببره و سرعت رو با استایل ترکیب کنه.
بیشتر بخوانید